De ontwikkeling van de rente blijft een belangrijk aandachtspunt op de financiële markten. Beleggers volgen de beslissingen van centrale banken nauwgezet, in de verwachting dat een lagere beleidsrente kan bijdragen aan gunstigere financieringsvoorwaarden en vooruitzichten voor aandelen.
Toch is die relatie minder vanzelfsprekend dan ze lijkt. De langetermijnrente kan hoog blijven of zelfs verder stijgen, ook wanneer een centrale bank haar beleidsrente verlaagt.
Voor aandelenbeleggers roept dat een belangrijke vraag op. Wat betekenen deze renteontwikkelingen voor de ondernemingen waarin ze investeren? En wanneer weerspiegelt een veranderende beurskoers ook een verandering in hun economische waarde?
Voor Horatius Capital Partners ligt de aandacht niet uitsluitend bij de beweging van de rente zelf, maar vooral bij de gevolgen voor de waardering en het toekomstige verdienvermogen van ondernemingen.
Waarom de langetermijnrente haar eigen koers volgt
De beleidsrente en de langetermijnrente worden niet door precies dezelfde factoren bepaald.
Via hun beleidsrente beïnvloeden centrale banken vooral de kortetermijnrente. De langetermijnrente wordt daarnaast beïnvloed door verwachtingen over toekomstige renteontwikkelingen en bredere economische omstandigheden.
Inflatieverwachtingen spelen daarin een belangrijke rol. Wanneer beleggers rekening houden met aanhoudende prijsstijgingen, kunnen zij een hogere vergoeding verlangen om hun geld langdurig uit te lenen.
Ook de financieringsbehoeften van overheden wegen mee. Wanneer overheden grote hoeveelheden kapitaal moeten aantrekken, kan de rente op langlopende leningen onder opwaartse druk komen te staan.
Daardoor kan een opmerkelijke situatie ontstaan: de centrale bank verlaagt haar beleidsrente om de economie te ondersteunen, terwijl de langetermijnrente hoog blijft.
Voor ondernemingen betekent dit dat gunstigere signalen vanuit het monetaire beleid niet noodzakelijk leiden tot lagere financieringskosten.

Waarom aandelenkoersen sneller reageren dan bedrijfsresultaten
De invloed van een hogere langetermijnrente beperkt zich niet tot de kostprijs van geleend kapitaal. Ze speelt ook een rol in de waardering van aandelen.
De beurs kijkt immers vooruit. Beleggers houden bij de waardering van een onderneming rekening met de kasstromen die zij in de toekomst verwachten.
Wanneer de rente stijgt, kan ook het rendement toenemen dat beleggers voor hun investering verlangen. Daardoor wordt aan dezelfde verwachte toekomstige kasstromen vandaag een lagere waarde toegekend.
Dat effect kan zich vrijwel onmiddellijk vertalen in de aandelenkoers, zonder dat de omzet, winst of dagelijkse activiteiten van de onderneming al veranderd zijn.
Vooral wanneer een groot deel van de verwachte opbrengsten verder in de toekomst ligt, kan een hogere rente een aanzienlijke invloed hebben op de waardering.
Een koersdaling hoeft dus niet noodzakelijk te wijzen op verslechterende bedrijfsresultaten. Soms verandert in eerste instantie vooral de prijs die beleggers bereid zijn te betalen voor toekomstige winst.
Wanneer een rente-effect verder gaat dan de beurskoers
De gevolgen van een hogere rente kunnen echter verder reiken dan de waardering op de beurs.
Hogere langetermijnrentes kunnen na verloop van tijd ook doorwerken in de bedrijfsvoering. Wanneer ondernemingen nieuwe financiering nodig hebben of bestaande schulden herfinancieren, kunnen hogere rentelasten hun toekomstige kasstromen beïnvloeden. Ook investeringsprojecten kunnen minder aantrekkelijk worden wanneer de financieringskosten toenemen.
Daarin ligt een belangrijk onderscheid. Een hogere rente kan de beurswaardering beïnvloeden doordat beleggers een hoger rendement verlangen, zonder dat de bedrijfsresultaten onmiddellijk veranderen. Wanneer hogere financieringskosten vervolgens ook doorwegen op investeringen en toekomstige kasstromen, verandert bovendien het verdienvermogen van de onderneming zelf.
Beide effecten kunnen afzonderlijk optreden, maar elkaar ook versterken.
Voor Horatius Capital Partners is het daarom belangrijk om te begrijpen wat achter een koersbeweging schuilgaat. Gaat het vooral om een verandering in de waardering die beleggers aan toekomstige resultaten toekennen, of wijzigen ook de economische vooruitzichten van de onderneming?
Dat onderscheid helpt om rentegevoelige marktbewegingen in hun juiste context te plaatsen.

Conclusie

